Nhật đang thiếu người làm IT. Theo METI, đến năm 2030 nước này có thể thiếu tới 790.000 nhân lực IT.
Bài này, Du học Nhật Bản YOKO đi thẳng vào những thứ bạn cần. Ngành IT ở Nhật có đáng đi không. Quy định 2027 đổi gì. Lộ trình thực tế ra sao. Học xong làm được gì, và những sai lầm khiến nhiều bạn mất cả năm.

Vì sao Nhật “khát” người làm IT
Một là mức thiếu hụt 790.000 người ở trên.
Hai là tỷ lệ việc làm trên ứng viên. Theo dữ liệu của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi, tháng 1/2025 tỷ lệ này của kỹ sư IT là 1,75. Nói dễ hiểu: cứ 100 người tìm việc thì có khoảng 175 vị trí đang chờ. Người đi làm đang có lợi thế khi đàm phán.
Nguyên nhân nằm ở hai phía. Một phía là các kỹ sư lớn tuổi giữ hệ thống cũ đang nghỉ hưu dần. Phía kia là doanh nghiệp phải chuyển đổi số, ứng dụng AI, đám mây. Cả hai đều cần người, trong khi dân số trẻ của Nhật không đủ. Vì vậy họ nhìn ra nước ngoài.
Cơ hội là thật. Nhưng cơ hội chỉ dành cho người đủ điều kiện bước vào.
Quy định mới 2026 bạn phải biết trước khi lên kế hoạch
1. Hết thời “150 giờ tiếng Nhật”.
Trước đây, giấy chứng nhận đã học 150 giờ tiếng Nhật được chấp nhận làm bằng chứng năng lực khi xin visa du học. Từ nay thì khác. Theo thông báo ngày 10/4/2026, người nộp hồ sơ phải đáp ứng một trong hai điều kiện: sng
- Có chứng chỉ thi tiếng Nhật được Cục Quản lý Xuất nhập cảnh công nhận (JLPT, NAT-TEST và các kỳ thi tương đương).
- Hoặc qua phỏng vấn tiếng Nhật do chính trường Nhật ngữ bạn nộp tổ chức.
Mức tối thiểu là trình độ A1, tương đương N5. Quy định này áp dụng cho học viên nhập học từ kỳ tháng 10/2026 trở đi.
Hệ quả thực tế: bạn không thể học tạm vài tháng cho đủ giờ rồi sang. Bạn phải thi và có kết quả trước khi nộp hồ sơ.
Đọc thêm: JLPT và 5 cấp độ tiếng Nhật | NAT-TEST và JLPT: nên thi loại nào
2. Phí visa tăng.
Nhật đã thông qua mức phí mới, áp dụng cho hồ sơ nộp từ 1/7/2026. Phí visa nhập cảnh một lần tăng từ 3.000 lên 15.000 yên.
Phí gia hạn và đổi tư cách lưu trú cũng đang được điều chỉnh. Dự thảo biểu phí mới hướng tới mốc 1/10/2026. Mức cuối cùng chưa chắc chắn, nên khi nộp hồ sơ bạn cần kiểm tra lại với Cục Xuất nhập cảnh.
Bạn không cần hoảng. Nhưng hãy cộng khoản này vào ngân sách từ đầu thay vì đến lúc nộp mới biết.
3. Visa kỹ sư: dân IT chưa bị yêu cầu N2, nhưng đừng chủ quan.
Từ 15/4/2026, visa Kỹ sư/Tri thức nhân văn/Nghiệp vụ quốc tế có thêm yêu cầu về tiếng Nhật. Nhưng theo một nguồn tổng hợp, các vị trí kỹ thuật như phát triển phần mềm không nằm trực tiếp trong diện yêu cầu này.
Đừng hiểu sai chỗ này. Luật không bắt không có nghĩa là công ty nhận bạn khi tiếng Nhật yếu. Phỏng vấn, họp nhóm, đọc tài liệu dự án đều bằng tiếng Nhật. Tiếng Nhật không đủ thì bạn vẫn rớt ở vòng phỏng vấn, dù luật không cấm.
Điều kiện du học Nhật Bản ngành công nghệ thông tin
Có hai đường. Chọn sai đường là mất cả năm.
Đường 1: Nhật ngữ, rồi lên senmon hoặc đại học. Phù hợp với đa số bạn vừa tốt nghiệp THPT.
- Tốt nghiệp THPT trở lên.
- Có N5 hoặc tương đương, hoặc qua phỏng vấn của trường.
- Chứng minh được tài chính của bản thân hoặc người bảo lãnh.
- Hồ sơ học tập rõ ràng, không có khoảng trống khó giải thích.
Đường 2: Vào thẳng đại học hoặc thạc sĩ.
- Thường cần tiếng Nhật cao (từ N2) hoặc chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh.
- Có thể phải thi EJU hoặc thi riêng của trường.
- Hợp với bạn đã có bằng cấp hoặc nền tảng phù hợp.
Bạn không cần “đam mê công nghệ” mới được nộp hồ sơ. Nhưng bạn cần chắc rằng mình chịu học thật, vì IT ở Nhật không phải ngành nhẹ nhàng.
Lộ trình từ con số 0 đến kỹ sư IT tại Nhật
Bước 1: Học tiếng Nhật ở Việt Nam đến N5 và thi lấy chứng chỉ (khoảng 3–4 tháng).
Đây là bước bắt buộc mới. Học xong phải thi và giữ kết quả, đừng chỉ giữ giấy chứng nhận khóa học.
Bước 2: Học trường Nhật ngữ ở Nhật (1.5–2 năm).
Mục tiêu là N2. Bạn vừa học vừa làm thêm theo quy định (hiện tối đa 28 giờ/tuần trong kỳ học, bạn nên kiểm tra lại quy định mới nhất). Đừng để đồng lương làm thêm lấn át giờ học.
Bước 3: Học chuyên ngành IT (senmon 2 năm hoặc đại học 4 năm).
Giai đoạn này bắt đầu có lập trình, hệ thống, mạng, cơ sở dữ liệu. Bài giảng bằng tiếng Nhật. Bạn học và làm bài tập bằng tiếng Nhật.
Bước 4: Tìm việc từ năm cuối, thậm chí sớm hơn.
Công ty Nhật tuyển theo mùa. Không ai đợi bạn chuẩn bị xong mới tuyển. Phần này mình nói kỹ ở dưới.
Các vị trí IT phổ biến và yêu cầu tiếng Nhật của từng vị trí
Ngành IT không phải một nghề. Mỗi vị trí đòi hỏi tiếng Nhật khác nhau, và chọn vị trí sớm giúp bạn biết phải học gì.
Lập trình viên (developer).
Viết và bảo trì phần mềm. Tùy công ty, tiếng Nhật ở mức làm việc nhóm hằng ngày. Làm việc ở công ty sản phẩm thường cần giao tiếp nội bộ tốt.
Kỹ sư hệ thống.
Thiết kế và triển khai hệ thống cho khách hàng. Phải đọc, viết tài liệu thiết kế bằng tiếng Nhật, nên đòi hỏi tiếng Nhật khá cao.
Kỹ sư hạ tầng và mạng.
Vận hành server, mạng, đám mây. Yêu cầu tiếng Nhật thường thấp hơn ở giai đoạn đầu, nhưng càng lên cao càng cần giao tiếp với đội khác.
Kiểm thử (tester/QA).
Điểm vào phổ biến cho người mới. Nhưng đừng coi đây là đích đến, vì phải có kế hoạch học lên.
An toàn thông tin.
Nhu cầu tăng, yêu cầu chuyên môn và tiếng Nhật đều cao.
Kỹ sư cầu nối (BrSE).
Đứng giữa đội phát triển và khách hàng Nhật, vừa hiểu kỹ thuật vừa giao tiếp tiếng Nhật trôi chảy. Thường là hướng đi của người có tiếng Nhật mạnh và vài năm kinh nghiệm.
Quy luật chung: kỹ thuật giỏi mà tiếng Nhật yếu thì dừng ở vị trí thực thi. Tiếng Nhật tốt cộng kỹ thuật vững thì được giao việc lớn hơn.
Tìm việc IT ở Nhật: đừng đợi đến lúc tốt nghiệp
Đây là phần nhiều bạn bỏ qua cho tới khi quá muộn.
Công ty Nhật tuyển theo mùa. Sinh viên Nhật bắt đầu tìm hiểu doanh nghiệp từ khá sớm, trước năm cuối. Nếu bạn chỉ bắt đầu khi sắp ra trường, bạn đã chậm so với mặt bằng chung.
Những việc nên làm theo thứ tự:
- Năm đầu chuyên ngành: giữ điểm tốt, học đều tiếng Nhật.
- Năm gần cuối: làm CV (rirekisho và shokumu keirekisho) bằng tiếng Nhật, tìm hiểu các công ty IT đang tuyển sinh viên nước ngoài.
- Dự các buổi giới thiệu việc làm do trường hoặc doanh nghiệp tổ chức, tham gia thực tập nếu có.
- Luyện phỏng vấn tiếng Nhật. Kỹ năng này khác hẳn thi N2. Bạn phải tự giới thiệu, giải thích lý do chọn công ty, trả lời tình huống.
- Nếu chưa có việc khi ra trường: tìm hiểu quy định visa tìm việc sau tốt nghiệp. Quy định chi tiết thay đổi nên bạn phải kiểm tra tại thời điểm đó. [CẦN CHECK: YOKO xác nhận thời hạn và điều kiện hiện hành.]
Điều kiện về chuyên ngành. Visa lao động thường yêu cầu công việc có liên quan đến ngành bạn đã học. Học đúng ngành IT thì thuận lợi hơn khi xin visa làm IT.
Lương IT tại Nhật
Một nguồn tham khảo cho biết kỹ sư phần mềm và nhân sự IT tại Nhật có thể nhận khoảng 7,5 đến 15 triệu yên mỗi năm, tùy vị trí và mức kinh nghiệm.
Nói thẳng: đó là biên độ cho người đã có kinh nghiệm. Sinh viên mới ra trường sẽ thấp hơn, và mức khởi điểm khác nhau giữa các công ty. [CẦN CHECK: bổ sung mức lương fresher từ nguồn riêng hoặc từ cựu học viên YOKO.]
Lương cao thường thuộc về người kết hợp được hai thứ: kỹ năng chuyên môn vững và tiếng Nhật đủ để làm việc trực tiếp với khách hàng. Thiếu một trong hai, thu nhập khó vượt mức trung bình.
Học bổng ngành IT
Đừng kỳ vọng học bổng toàn phần ngay từ đầu. Với đa số bạn đi đường Nhật ngữ, học bổng thực tế thường là loại hỗ trợ một phần từ trường hoặc JASSO. Bạn có thể săn tiếp khi lên senmon hoặc đại học, lúc có thành tích học tập để chứng minh.
Đọc thêm: Học bổng trường Nhật ngữ: điều kiện và cách săn | So sánh MEXT và JASSO
Senmon hay đại học: chọn thế nào?
Senmon IT. Học thực hành nhiều, thời gian ngắn hơn, ra trường đi làm sớm. Hợp với bạn muốn vào nghề nhanh và chấp nhận đầu vào dễ thở hơn.
Đại học. Nền tảng lý thuyết sâu, mạng lưới nghiên cứu mạnh (như Đại học Tokyo, Kyoto, Tohoku, Viện công nghệ Tokyo). Hợp với bạn muốn đi hướng nghiên cứu hoặc vị trí cao hơn, nhưng đầu vào khó hơn và cần tiếng Nhật mạnh hơn.
Câu hỏi giúp bạn chọn: bạn muốn đi làm sớm hay muốn đào sâu? Cả hai đều ổn. Cái không ổn là chọn theo tên trường mà không biết mình cần gì.
Chưa chắc nên chọn đường nào? Đọc thêm nên học ngành gì khi du học Nhật Bản.
Bắt đầu từ đâu?
Nếu bạn chưa có N5, bắt đầu từ đó. Đây là bước đầu bắt buộc và cũng là bước dễ làm nhất.
Nếu bạn đang phân vân giữa senmon và đại học, hoặc chưa rõ hồ sơ của mình đi đường nào, YOKO có thể xem hồ sơ và vạch lộ trình cụ thể cho bạn. Hotline/Zalo: 0947 116 226.

